Appendix 6. Weigeren of afbreken van luchtsteunDe aanvraagprocedures voor luchtsteun waren vrij ingewikkeld (zie NIOD-rapport, p.2095-2099). Voor de inzet van de luchtmacht gold een zogenaamde dubbele sleutel; ze was afhankelijk van de toestemming van zowel de VN als de NAVO (waarbij de NAVO zorgde voor de uitvoering van een luchtaanval). Er werd een onderscheid gemaakt tussen luchtsteun (Close Air Support) en luchtaanvallen ( Air Strikes) (zie NIOD-rapport, p.2079,2157-2158). De procedure voor de aanvraag van de luchtsteun werd aangeduid als 'Blue Sword' (zie NIOD-rapport, p.2095). Aanvragen luchtsteun tijdens de Servische aanval.Aanvraag luchtsteun (1).Datum/tijd: 3 juni, in de avond en nacht van 4 juni 1995, om 05.00 uur. Aanleiding: aanval op, beschieting, inname van observatiepost OP-E. Aanvraag door: lt.-kol. Karremans. Afwijzing door: gen. Nicolai (waarschijnlijk). Genoemde reden(en): niet aan voorwaarden voldaan. En: er waren geen vliegtuigen (meer) beschikbaar.
(Zie Karremans 1998, p.137-138; NIOD-rapport, p.2007, 2008; Gerritsen en Hagedorn 2007, p.64,p.85-89).
NL1: Nicolai Aanvraag luchtsteun (2).Datum/tijd: 7 juli 1995, om 13.50 uur. Aanleiding: dreigende aanval op OP-F. Aanvraag door: lt.-kol. Karremans. Afwijzing door: gen. Nicolai (informeel). In telefoongesprek met Karremans al voor de aanvraag afgewezen. Genoemde reden(en): niet aan voorwaarden voldaan. Beschietingen zouden inmiddels gestaakt zijn (NIOD-rapport, p.2103). Er waren geen vliegtuigen meer beschikbaar (NIOD-rapport, p.2106). Het verzoek werd niet beschouwd of geaccepteerd als een 'formele aanvraag' (NIOD-rapport, p.2103,p.2106).
(Zie NIOD-rapport, p.2103,2106).
NL2: Nicolai Aanvraag luchtsteun (3).Datum/tijd: 8 juli 1995, om ca. 13.00 uur. Aanleiding: aanval op, beschieting van OP-F. Aanvraag door: lt.-kol. Karremans. Afwijzing door: gen. Nicolai. Genoemde reden(en): niet aan voorwaarden voldaan. En: "om het vredesproces niet in gevaar te brengen" (Rijs en Westerman 1997, p.151). Want: "Bildt was aan het onderhandelen" (NIOD-rapport, p.2123).
(Zie Rijs en Westerman 1997, p.151; VN-rapport, 1999, p.242,243,252; NIOD-rapport, p.2121-2125;
Gerritsen en Hagedorn 2007, p.92,96).
NL3: Nicolai Aanvraag luchtsteun (4).Datum/tijd: 9 juli 1995, in de (vroege) ochtend. Aanleiding: aanvallen, beschietingen, innames van observatieposten, verder oprukken van VRS. Aanvraag door: kol. De Jonge (Rijs en Westerman 1997, p.151; idem app.3A, p.233). Afwijzing door: lt.-kol. Karremans, in eerste instantie. Uiteindelijk ook afgewezen door gen. Gobilliard, volgens gen. Nicolai (NIOD-rapport, p.2103). Gen. Janvier en VN-afgezant Akashi waren in Genève, onbereikbaar voor toestemming. Genoemde reden(en): mogelijk risico voor 8 vrijwillig gegijzelde Dutchbatters van OP-S. Ook: Karremans vindt "slagveld te onoverzichtelijk, te chaotisch" (Rijs en Westerman 1997, p.152).
(Zie Rijs en Westerman 1997, p.151-152; idem App.3A, p.233; NIOD-rapport, p.2132-2134;
Gerritsen en Hagedorn 2007, p.106).
NL4: Karremans. Aanvraag luchtsteun (5).Datum/tijd: 9 juli 1995, om ca. 17.00 uur. Aanleiding: aanhoudende aanvallen, beschietingen, innames van observatieposten, oprukken van VRS. Aanvraag door: UNPROFOR, op eigen initiatief. Generaal Gobilliard ondertekende een Blue Sword request . Afwijzing door: (schijnbaar) Akashi. "Janvier [was] door Akashi .. gemachtigd" (NIOD-rapport, p.2146). .. " Maar de uiteindelijke, formele aanvraag .. werd niet aan Akashi of Janvier voorgelegd" (ibid.). Genoemde reden(en): (vaag, onbekend, of controversieel).
(Zie NIOD-rapport, p.2144-2146,p.2155).
[?] Aanvraag luchtsteun (6).Datum/tijd: 10 juli 1995, om 8.55 uur. Aanleiding: als eerder. Aanvraag door: bataljonscommandant Franken. Afwijzing door: gen. Janvier (naar verluidt). "Janvier houdt het verzoek af " (Rijs en Westerman 1997, p.153). Genoemde reden(en): (onbekend).
(Zie NIOD-rapport, p.2180-2181, idem Samenvatting, p.252; Gerritsen en Hagedorn 2007, p.117).
Fr1: Janvier. Aanvraag luchtsteun (7).Datum/tijd: 10 juli 1995, na 15.30 uur. Aanleiding: als eerder. Aanvraag door: lt.-kol. Karremans. Afwijzing door: (onbekend). Genoemde reden(en): (onbekend).
(Zie NIOD-rapport, p.2182; idem Samenvatting, p.252; Gerritsen en Hagedorn 2007, p.117).
[?] Aanvraag luchtsteun (8).Datum/tijd: 10 juli 1995, om 19.17 uur. Aanleiding: Dreigende aanval op blocking positions (BP). Aanvraag door: BP-commandant kap.t Hageman van Dutchbat, op het marktplein van Srebrenica, via de B-compagnie. Afwijzing door: na uitstel besluit, (schijnbaar) door minister Voorhoeve, resp. gen. Janvier. Vanaf 19:50 u. Crisisberaad o.l.v. gen. Janvier (Rijs en Westerman 1997, p.153). Om 21:50 u.: "Kolsteren meldt dat .. Voorhoeve geen bezwaar heeft tegen luchtsteun" (Rijs en Westerman 1997, p.155). Daarna is crisisberaad gestaakt (ibid). Daarna wellicht afwijzing door lt.-kol. Karremans. Genoemde reden(en): (schijnbaar) slecht nachtzicht.
(Zie Rijs en Westerman 1997, p.155; VN-rapport 1999, nr. 291; NIOD-rapport, p.2189-2191, 2192,2195;
Gerritsen en Hagedorn 2007, p.123).
NL5?: ?Karremans. Aanvraag luchtsteun (9).Datum/tijd: 11 juli 1995, rond 8.00 uur. Aanleiding: Servische tanks waren de stad Srebrenica al binnengedrongen. Dreigende aanval op blocking positions van Dutchbat. Aanvraag door: majoor Weiffer van Dutchbat; resp. lt.-kol. Karremans (Rijs en Westerman 1997, p.158). Afwijzing door: gen. Nicolai en/of Janvier (Rijs en Westerman 1997, p.158). Genoemde reden(en): niet aan voorwaarden voldaan. M.n. omdat "Dutchbat niet werd aangevallen" (NIOD-rapport, p.2226).
(Zie Rijs en Westerman 1997, p.158; NIOD-rapport, p.2224-2226; Gerritsen en Hagedorn 2007, p.130).
"Op 11 juli, toen Servische tanks de stad al waren binnengedrongen,
speelde generaal Nicolai Karremans' aanvraag voor luchtsteun door aan Janvier,
die zou hebben geweigerd. De tweede aanvraag op 11 juli werd wel [door Janvier>] gehonoreerd.
De vliegtuigen (F-16's), die in afwachting van een inzetbevel al uren rondcirkelden,
waren ondertussen [echter] door Nicolai gesommeerd terug te gaan naar hun basis in Italië
om bij te tanken."
(Wikipedia, 'Val van Srebrenica,
https://nl.wikipedia.org/wiki/Val_van_Srebrenica).
NL5/6/7: Nicolai [/ Janvier]. Aanvraag luchtsteun (10).Datum/tijd: 11 juli 1995, rond 10.00 uur. Aanleiding: Dreigende aanval op blocking positions, stad Srebrenica resp. compound Potocari. Aanvraag door: lt.-kol. Karremans. Tegenwerpingen door: kol. Brantz, resp. gen. Nicolai. Acceptatie door: gen. Janvier, resp. Akashi (Rijs en Westerman 1997, p.159). Twee Nederlandse F16's hebben om 14.40 uur een luchtaanval uitgevoerd. Er werden twee bommen afgevuurd op een Servische tank, vrijwel zonder strategisch effect. Een groep Amerikaanse jachtbommenwerpers kon zijn doel niet vinden en moest terugkeren naar de basis. Gestopt door: VN-afgezant Akashi, op sterk aandringen van minister Voorhoeve, resp. chef-defensiestaf gen. Van den Breemen. Akashi: "Janvier en ik zouden zijn doorgegaan [met .. luchtsteun] als de Nederlandse minister van Defensie niet zou hebben geïntervenieerd" (Rijs en Westerman 1997, p.161; zie ook p.160). Genoemde reden(en): vermeend risico voor Nederlandse vrijwillig-gegijzelden. Er circuleerde een gerucht over een - onbewezen - bericht dat een lokale Servische commandant zou hebben gedreigd om de dertig Nederlandse gijzelaars te doden" (Rijs en Westerman 1997, p.160).
(Zie Rijs en Westerman 1997, p.159-161; VN-rapport 1999, nr. 306;
rapport Franse Parlement 2001, II, p.161 e.v.; NIOD-rapport, p.2226-2241, 2300-2304, 2412;
rapport Parlementaire Enquête 2003, p.599;
dagvaarding Gerritsen en Hagedorn 2007, p.131-145). NL6/7/8: Voorhoeve.
|
|
|