[*al4yu70N.HTM ]
De geldende VN-resoluties.
Hieronder een kort overzicht van de resoluties van de Veiligheidsraad die betrekking hebben op
de United Nations Protection Force (UNPROFOR) (zie Nederlandse Parlementaire Enquête, pagina 26):
(·) VN-resolutie 713 (25 september 1991): afkondiging van een wapenembargo tegen alle delen van voormalig
Joegoslavië.
VN-resolutie 743 (21 februari 1992): instelling van een United Nations Protection Force (UNPROFOR).
(·) VN-resolutie 758 (8 juni 1992): uitbreiding taak UNPROFOR met zorg voor de ongehinderde
bevoorrading van Sarajevo en andere gebieden in Bosnië.
(·) VN-resolutie 770 (13 augustus 1992):
goedkeuring van het gebruik van ‘alle noodzakelijke maatregelen' voor het leveren van humanitaire hulp.
(·) VN-resolutie 781 (9 oktober 1992): instelling van een vliegverbod boven Bosnië om verstoring van
humanitaire vluchten op Sarajevo en bombardementen door Bosnische Serviërs tegen te gaan.
(·) VN-resolutie 816 (31 maart 1993): machtiging van de lidstaten,
met een verwijzing naar hoofdstuk VII (peace enforcement) van het VN-Handvest,
om het vliegverbod boven Bosnië af te dwingen.
(·) VN-resolutie 819 (16 april 1993): instelling van de Safe Areas
onder hoofdstuk VII van het VN-Handvest (volgens de Nederlandse Parlementaire Enquêtecommissie een
mengvorm van peacekeeping en peace enforcement).
Het begrip Safe Area ('veilig gebied') werd in art. 1 geïntroduceerd. Voor Srebrenica in Oost Bosnië,
dat door Serviërs belegerd en belaagd werd, werden de consequenties van deze status heel eenduidig gedefinieerd:
"The Security Council [..] demands that all parties and others concerned treat
Srebrenica and its surroundings as a Safe Area which should be free
from any armed attack or any hostile act
."
(·) VN-resolutie 824 (6 mei 1993): nadere definitie en bepaling van de Safe Area
s onder hoofdstuk VII van het VN-Handvest.
(·) VN-resolutie 836 (4 juni 1993): vaststelling van het geweldsniveau inzake de Safe Areas,
gebaseerd op hoofdstuk VII van het VN-Handvest.
In deze resolutie werd het mandaat ten aanzien van de Safe Areas en de hulp aan de bevolking uitgebreid.
De nummers 5 en 9 bepalen als doelstelling van de Safe Area, dat aanvallen tegen de Safe Area
worden afgeschrikt, en dat verder dat geweld is toegestaan ter bescherming van hulpkonvooien.
Nummer 10 van deze resolutie bepaalt dat de inzet van de luchtmacht toegestaan is
om UNPROFOR bij de uitvoering van zijn mandaat
zoals gedefinieerd in de nummers 5 en 9 van de VN-resolutie te ondersteunen.
Luchtsteun mocht derhalve worden ingezet om een aanval op de bevolking af te slaan
en om hulpkonvooien te beschermen.
(·) VN-resolutie 844 (18 juni 1993): keuze van de VN-veiligheidsraad voor de ‘lichte variant'
(een troepenmacht van 7.600 man) en herbevestiging van de mogelijkheid van
luchtsteun om het mandaat uit te voeren.
(·) VN-resolutie 1004 (12 juli 1995):
veroordeling door de Veiligheidsraad van de Bosnisch-Servische agressie
en eis van terugtrekking van de troepen uit de Safe Area Srebrenica.
Het algemene stramien voor VN-missies in conflictgebieden is uiterst simpel. Ze hebben als uitgangspunt dat
vrede wordt gehandhaafd tussen partijen zonder inzet van militaire middelen:
peace-keeping
(VN-Handvest, hoofdstuk VI). Daarnaast kunnen voor bepaalde conflictsituaties speciale VN-resoluties gelden
die onder gespecificeerde voorwaarden geweld met militaire middelen toestaan om dreiging af te wenden
en vrede af te dwingen:
peace-enforcing (VN-Handvest, hoofdstuk VII; NIOD-rapport, Samenvatting, p.58).
Met andere woorden, het streefdoel en vertrekpunt is bij uitzending
peace-keeping, maar in voorkomend geval
is
peace-enforcing voor de VN-troepen toegestaan, en op bevel zelfs verplicht.
x.
Resoluties m.b.t. de 'veilige gebieden'
Met resolutie 836 van 4 juni 1993 werd het mandaat ten aanzien van de
Safe Areas
en de hulp aan de bevolking uitgebreid. "
The Security Council [..] Decides to ensure full respect
for the Safe Areas
referred to in resolution 824 (1993);
[..] Decides to extend to that end the mandate of UNPROFOR in order to enable it, in the Safe Area
s referred to in resolution 824 (1993), to deter attacks
against the Safe Areas,
to monitor the cease-fire, to promote the withdrawal of military or paramilitary units
other than those of the Government of the Republic of Bosnia and Herzegovina
and to occupy some key points on the ground, in addition to participating in
the delivery of humanitarian relief to the population
as provided for in resolution 776 (1991) of 14 September 1992;" (VN-resolutie 836, 4 juni 1993, nrs.4-5);
[..] "
Authorizes UNPROFOR, in addition to the mandate defined in resolutions 770 (1992) of 13.8.1992
and 776 (1992), in carrying out the mandate defined in paragraph 5 above, acting in self-defense,
to take the necessary measures, including the use of force, in reply to bombardments against the Safe Area
s
by any of the parties or
[otherwise in reply to]
to armed incursion into them
or in the event of any deliberate obstruction in or around those areas
to the freedom of movement of UNPROFOR or of protected humanitarian convoys;
[..] Decides that, notwithstanding paragraph 1 of resolution 816 (1993), Member States,
acting nationally or through regional organizations or arrangements, may take,
under the authority of the Security Council and subject to close
coordination with the Secretary-General and UNPROFOR, all necessary measures,
through the use of air power, in and around the Safe Areas
in the Republic of Bosnia and Herzegovina, to support UNPROFOR
in the performance of its mandate set out in paragraph 5 and 9 above;"
(VN-resolutie 836, 4 juni 1993, nrs.9-10).
{GH_24.} Naast de bescherming van het gebied van de
Safe Area diende de VN ook de bevolking van de
Safe Area te beschermen. [..] "
Determined to ensure the protection of the civilian population in
Safe Areas
and to promote a lasting political solution," ..
(VN-resolutie 836, preambule, 1993).
Aan de 'status van veilig gebied' werden duidelijke zekerheidsstellingen verbonden. {GH_22.} "
The
Safe Areas were envisaged to be areas free from armed attacks and from any other hostile acts
that would endanger the well-being and the safety of their inhabitants and where the unimpeded delivery of
humanitarian assistance to the civilian population would be ensured."
(Boutros Boutros-Ghali, toenmalig secretaris-generaal van de VN, 9 mei 1994,
brief m.b.t. VN-resoluties 819 en 824, Nr. 2). [..] "
Based on a careful analysis of Security Council resolutions 824 (1993), 836 (1993), 844 (1993) and 913 (1994)
as well as relevant reports of the Secretary-General, UNPROFOR understands its mission as follows:
To protect the civilian populations of designated Safe Areas
against armed attacks and other hostile acts
, through the presence of its troops and, if necessary,
through the application of air power, in accordance with agreed procedures." [..] "
Should UNPROFOR determine that activities in those Safe Areas pose a threat to their populations, then
it will act in accordance with its responsibilities
, in close cooperation with the NATO."
(Boutros Boutros-Ghali, toenmalig secretaris-generaal van de VN, 9 mei 1994,
brief m.b.t. VN-resoluties 819 en 824, pagina 5, V. The way ahead, nrs.16, 24).
Met wat kwade wil kunnen deze formuleringen gelezen worden als sanctionering van minimale interventie,
kort gezegd: bescherming louter door afschrikken en dat louter op basis van aanwezigheid,
en geweld hoogstens toepassen ter zelfverdediging, en/of in de vorm van luchtaanvallen. Maar dat staat er niet.
Als
hoofddoelstelling wordt duidelijk genoemd: het zekerstellen van volledig respect
voor de 'veilige gebieden' inclusief de vrijwaring en bescherming van de burgerbevolking tegen gewapende aanvallen
en andere vijandige handelingen (zie ook NIOD-rapport, p.2363-2364). Dit is volstrekt eenduidig.
Als
middel tot deze doelstelling worden in de definities 'alle noodzakelijke maatregelen, inclusief
het gebruik van geweld', uitdrukkelijk aangewezen en daarvoor ook toegestaan. De bedoeling van de tekst
is duidelijk dat de lidstaten en door hen uit te zenden VN-troepen deze hoofddoelstelling serieus na zouden komen
- en dus datgene zouden doen wat voor het doel nodig mocht blijken: d.i. 'alle noodzakelijke maatregelen,
inclusief het gebruik van geweld'.
Afschrikking (
deterrent) biedt - dat weet elke militair - uitsluitend een reële bescherming
als de optie open staat van robuuste verdediging door middel van geweld. Een serieuze tekst
zal voor gestelde doelen reële middelen op het oog hebben en kan dat dus alleen bedoelen, en een tekst van de VN
dient als serieus te worden opgevat.
Het gebruik van geweld wordt ook toegestaan voor, maar is niet uitdrukkelijk beperkt tot,
het doel van zelfverdediging.
Uiteraard is de
vorm waarin dit geweld plaatsvindt van secundaire orde, zolang dit maar
de hoofddoelstelling dient en niet in strijd is met randvoorwaarden zoals het VN-handvest, mensenrechten,
en oorlogsrecht. Als mogelijkheid voor het gebruik van geweld worden luchtaanvallen genoemd, omdat dit uiteraard
wat betreft effectiviteit en veiligheid voor de eigen grondtroepen de voorkeur verdient, maar ze is niet
uitdrukkelijk of noodzakelijk daartoe beperkt. De mogelijkheid van geweld door de grondtroepen
wordt hierbij niet uitdrukkelijk uitgesloten, en dat zou ook niet logisch en reëel zijn om de hoofddoelstelling
serieus na te komen - en dus datgene te doen wat voor het doel noodzakelijk mocht blijken. En nogmaals,
een tekst van de VN mag geacht worden voor haar doelen middelen aan te wijzen die logisch en reëel zijn.
[*SCHERPER CAUSAAL UITSPLITSEN, EXPLICIET MAKEN:]
[*WELLICHT NAAR CONCLUSIES; ORDENING CONFORM LOGICA VN-RESOLUTIES AANPASSEN]
Selectieve, eenzijdige en partijdige interpretatie van het mandaat van de VN:
Kortom, de strekking /logische structuur van de VN-resoluties in onderlinge samenhang bezien is als volgt:
Beschermen. Dit beschermen kan enkel betekenis hebben als men de integriteit en dus de
veiligheid
van het 'veilige gebied' handhaaft. als men bij een aanval op het 'veilige gebied' deze bescherming/
veiligheid handhaaft.
Dutchbat heeft bij de aanval op geen enkel moment serieus beschermd.
(b) Beschermen, door middel van
aanwezigheid.
Hierbij werd '
presence' bedoeld als uitdrukkelijke stelling/ van de doelstelling om vreedzaam,
voorkeur voor
peacekeeping, geen bedoeling of aandrang tot 'provocatie' of
peaceenforcing
zonder aanleiding.
Streven was dat
peacekeeping voldoende zou zijn, en
peaceenforcing hoogstens aan de orde kwam
indien dat noodzakelijk bleek.
Dit kan enkel betekenis hebben als men bij een aanval op het 'veilige gebied' zijn aanwezigheid
handhaaft.
Dutchbat heeft bij de aanval op geen enkel moment haar aanwezigheid gehandhaafd, maar heeft meestal razendsnel,
vaak al bij voorbaat en zonder enig noemenswaardig verzet het hazepad gekozen: vaak zelfs door
zich vrijwillig als gijzelaar aan de Serviërs aan te bieden, compleet met overgave van
wapens, uitrusting en ander materieel.
(c) Het handhaven van eigen aanwezigheid bij een aanval, zodanig dat nog steeds van beschermen sprake is,
kan enkel in de realiteit plaatsvinden door middel van effectieve
verdediging,
en dat is bij een gewelddadige aanval enkel zinvol met adequaat gebruik van
geweld. Dutchbat heeft
noch zichzelf, noch de bevolking verdedigd.
Dutchbat / Nederlanders onder VN-commando /NL legertop: hebben hiervan gemaakt:
Bij een aanval alleen
in self-defence handelen.
in self-defence handelen alleen als Dutchbat zelf werd aangevallen.
ongeacht schendingen van de integriteit - grenzen, infrastructuur, bebouwing, en bevolking -
het 'veilig gebied', de andere strijdende partij, of de bevolking.
De conclusie in het NIOD-rapport dat de
rules of engagement eigenlijk alleen geweld toestonden ter
zelfverdediging, (zie NIOD-rapport, p.2365) is dan ook ongegrond, feitelijk onjuist
en logisch-strategisch onzinnig.